Zabawa stymuluje rozwój dziecka w wielu obszarach. Po pierwsze w trakcie zabaw, zwłaszcza konstrukcyjnych, ćwiczone są skuteczne sposoby oddziaływania na środowisko. Dziecko poznaje cechy i strukturę przedmiotów, uczy się posługiwania narzędziami oraz planowania działania.
Co więcej zabawa jest doskonałym sposobem na rozwijanie kreatywności dziecka. Przede wszystkim dlatego, iż podejmowana jest samorzutnie, a jej przebieg odznacza się spontanicznością i swobodą działania. W efekcie nawet w najczęściej powtarzanej zabawie pojawiają się wciąż nowe elementy i motywy.
W czasie zabawy dziecko doznaje różnych emocji czasami nawet dość silnych, w dodatku samo jest w stanie wzbudzać i regulować je. Wzmaganie i osłabianie odczuć poprzez samodzielne działanie (np. poprzez komplikowanie fabuły zabawy) uczy dziecko sposobów opanowywania emocji i przywracania stanu równowagi emocjonalnej.
Zabawa posiada również funkcję kompensacyjną. Umożliwia ekspresję autentycznych emocji poprzez przeniesienie uczuć do ?sytuacji na niby? na wyobrażone postacie symbolizowane przez lalki lub misie. W ten sposób dziecko jest w stanie rozładować napięcie, którego nie potrafiłoby pozbyć się w świecie realnym.
Podczas aktywności ludycznej dziecko kształtuje również tożsamość. Najpierw poprzez zabawę własnym ciałem, a następnie manipulację przedmiotami, aby wreszcie przejść do zabaw w udawanie, w których dziecko rozgranicza dwie rzeczywistości ? prawdziwą i fikcyjną, odróżnia też siebie od odgrywanych ról.
Dla rozwoju tożsamości dziecka zabawa ma także znaczenie ze względu na poszerzenie jego przestrzeni psychologicznej. Pozwala bowiem na podejmowanie działań i ról, które są dla dziecka niedostępne, ale które może podpatrzyć w zachowaniach dorosłych i naśladować w sytuacji wyimaginowanej.
W zabawie, wreszcie, rozpoczyna się proces tworzenia systemu wartości jednostki. Dzieje się to w efekcie oceniania czynności i ich wytworów, jak ma to miejsce np. w czasie zabaw konstrukcyjnych. Zabawy sprzyjają także przyjmowaniu lub tworzeniu reguł zachowania, do których dziecko dostosowuje swoje zachowanie, aby np. sprostać wymogą odgrywanej w zabawie roli.
Dlatego trudno jest przecenić wartości zabawy dla rozwoju dziecka (w dodatku również dla dorosłych może być ona jednym ze sposobów rozwoju?). Stąd też tytułowy apel ? bawmy się! Bawmy się z naszymi dziećmi, bo zabawa jest naturalnym i jednym z najlepszych sposobów rozwoju dziecka. Jedyną rzeczą, o którą powinniśmy zadbać to właściwy charakter zabaw.
Powyższe informacje i więcej na temat zabawy można znaleźć w:
M. Przetacznik-Gierowska, M. Tyszka, Psychologia rozwoju człowieka. T. 1, Warszawa 1996.
